شرایط مهاجرت به روسیه: راهنمای کامل و واقع بینانه برای ایرانیان
در نگاه اول روسیه به عنوان بزرگترین کشور جهان از نظر مساحت، باید یکی از نکات جذاب و پرطرفدار برای مهاجرت باشد اما در عملا دلایل متعددی وجود دارد که استقبال برای مهاجرت به روسیه از خیلی از کشورهای دیگر کمتر است. یکی از علت های اصلی شاید دشواری گرفتن اقامت این کشور است. اما در چند سال اخیر راه های ایجاد شده است که امکان گرفتن اقامت این کشور را فراهم کرده است. در این مقاله سعی کرده ایم نکات مثبت و منفی مهاجرت به روسیه را بررسی کنیم. همچنین راه های گرفتن اقامت روسیه.
روسیه مانند کشورهای اروپایی نیست؛ پناهندگی نمی دهد
یکی از بزرگترین اشتباهات افرادی که به دنبال مهاجرت غیرقانونی یا از طریق پناهندگی هستند، این تصور است که روسیه نیز مانند برخی کشورهای اروپایی مانند آلمان، فرانسه یا سوئد، سیستم پناهندگی باز و پذیرای متقاضیان دارد. این تصور کاملاً نادرست است و میتواند عواقب بسیار سنگینی داشته باشد.
چرا پناهندگی در روسیه گزینه مناسبی نیست؟
１. سیاستهای سختگیرانه: روسیه یکی از سختگیرانهترین کشورها در زمینه پناهندگی است. این کشور عضو کنوانسیون ژنو ۱۹۵۱ مربوط به وضعیت پناهندگان است، اما در عمل تعداد بسیار محدودی از درخواستهای پناهندگی را میپذیرد. آمارها نشان میدهد که نرخ پذیرش پناهندگان در روسیه بسیار پایین است و اکثر درخواستها رد میشوند.
２. عدم حمایت از پناهندگان سیاسی: روسیه معمولاً از افرادی که به دلایل سیاسی از کشورهای همسایه یا سایر نقاط جهان فرار میکنند، حمایت چندانی نمیکند. این کشور روابط دیپلماتیک گستردهای با بسیاری از کشورها دارد و تمایل ندارد با پذیرش پناهندگان سیاسی، روابط بینالمللی خود را تحت تأثیر قرار دهد.
３. شرایط دشوار زندگی برای پناهندگان: حتی در موارد نادری که درخواست پناهندگی پذیرفته شود، پناهندگان با چالشهای بزرگی مواجه میشوند. دسترسی به بازار کار رسمی، خدمات بهداشتی و آموزشی، و ادغام اجتماعی برای پناهندگان در روسیه بسیار محدود است. بسیاری از پناهندگان مجبور به زندگی در شرایط بسیار دشوار و بدون حمایت کافی هستند.
４. خطر اخراج و ممنوعیت ورود: افرادی که به صورت غیرقانونی وارد روسیه شوند یا درخواست پناهندگی بیاساس بدهند، با خطر جدی اخراج از کشور و ممنوعیت ورود مجدد مواجه میشوند. این ممنوعیت میتواند تا چندین سال یا حتی به صورت دائمی اعمال شود و مسیرهای قانونی مهاجرت در آینده را نیز مسدود کند.
５. تفاوت بنیادین با اروپا: کشورهای اروپایی غربی به دلیل تعهدات حقوق بشری، فشارهای داخلی و بینالمللی، و سیستمهای رفاهی گسترده، رویکرد متفاوتی نسبت به پناهندگان دارند. روسیه چنین تعهداتی را به همان شکل ندارد و اولویت اصلی آن حفظ امنیت ملی و ثبات داخلی است.
بنابراین، اگر به دنبال مهاجرت به روسیه هستید، فراموش کنید که پناهندگی راهی عملی برای گرفتن اقامت است. این مسیر نه تنها شانس موفقیت بسیار پایینی دارد، بلکه میتواند آینده مهاجرتی شما را به طور کامل خراب کند.
تولد فرزند در روسیه منجر به شهروندی نمیشود
در بسیاری از کشورهای آمریکای شمالی و جنوبی، مانند ایالات متحده، کانادا، برزیل و آرژانتین، اصل “حق خاک” (Jus Soli) حاکم است. یعنی هر کودکی که در خاک این کشورها متولد شود، به طور خودکار شهروند آن کشور محسوب میشود، اما روسیه از این قاعده پیروی نمیکند.
سیستم شهروندی در روسیه: حق خون، نه حق خاک
روسیه از اصل “حق خون” (Jus Sanguinis) پیروی میکند. به این معنی که شهروندی روسیه عمدتاً از طریق والدین منتقل میشود، نه محل تولد. اگر فرزندی در روسیه متولد شود، اما هیچیک از والدین شهروند روسیه نباشند، آن کودک به طور خودکار شهروند روسیه نخواهد شد.
شرایط خاصی که ممکن است منجر به شهروندی شود:
تنها در موارد بسیار خاص و محدود، کودک متولد شده در روسیه ممکن است واجد شرایط دریافت شهروندی باشد:
- اگر هر دو والد ناشناس باشند و کودک در خاک روسیه رها شده باشد.
- اگر یکی از والدین شهروند روسیه باشد و کودک در روسیه متولد شود.
- اگر والدین دارای اقامت دائم روسیه باشند و در شرایط خاصی قرار داشته باشند.
اما در حالت کلی، صرف تولد فرزند در روسیه هیچ امتیاز ویژهای برای والدین ایجاد نمیکند و منجر به دریافت اقامت یا شهروندی برای آنها نمیشود. این موضوع با تصور برخی افراد که فکر میکنند میتوانند با سفر به روسیه و تولد فرزند، مسیر مهاجرت را هموار کنند، کاملاً مغایرت دارد.
خرید ملک در روسیه منجر به اقامت نمیشود
در برخی کشورهای جهان، مانند ترکیه، یونان، پرتغال و اسپانیا، برنامههای “اقامت از طریق سرمایهگذاری” وجود دارد که به خارجیها اجازه میدهد با خرید ملک به ارزش مشخص، اقامت موقت یا دائم دریافت کنند. اما روسیه چنین برنامهای ندارد.
واقعیت خرید ملک برای خارجیها در روسیه
１. امکان خرید ملک: خارجیها میتوانند در روسیه ملک خریداری کنند، اما این خرید هیچ ارتباطی با دریافت اقامت ندارد. شما میتوانید آپارتمان، خانه یا زمین در روسیه بخرید، اما این خرید صرفاً یک سرمایهگذاری ملکی است و امتیاز مهاجرتی ایجاد نمیکند.
２. محدودیتهای مالکیت: خارجیها نمیتوانند در مناطق مرزی روسیه ملک خریداری کنند. همچنین، مالکیت زمینهای کشاورزی برای خارجیها با محدودیتهایی همراه است.
３. عدم تأثیر بر فرآیند مهاجرت: داشتن ملک در روسیه ممکن است در برخی مراحل اداری کمککننده باشد (مثلاً نشاندهنده علاقه و تعهد شما به کشور)، اما به خودی خود هیچ امتیاز قانونی برای دریافت ویزا، اقامت موقت، اقامت دائم یا شهروندی ایجاد نمیکند.
４. هزینههای نگهداری: خرید ملک در روسیه مستلزم پرداخت مالیات سالانه، هزینههای نگهداری و مدیریت است. اگر قصد زندگی دائم در روسیه ندارید، این سرمایهگذاری ممکن است توجیه اقتصادی نداشته باشد. البته مالیات مبلغ زیادی نیست و برای بلند مدت به علت افزایش قیمت ملک شاید در موارد خاصی برای سرمایه گذاری مناسب باشد.
بنابراین، اگر هدف اصلی شما از خرید ملک در روسیه دریافت اقامت است، باید بدانید که این استراتژی در روسیه کارساز نیست و بهتر است به دنبال روشهای دیگر باشید.
بهترین و راحتترین راه مهاجرت به روسیه: تحصیل
با توجه به اینکه روشهای فوقالذکر برای مهاجرت به روسیه مناسب نیستند، سوال اینجاست که بهترین راه چیست؟ پاسخ واضح است: مهاجرت تحصیلی.
تحصیل در روسیه نه تنها سادهترین و قابلدسترسترین روش مهاجرت به این کشور است، بلکه پایهای مستحکم برای دریافت اقامت دائم و حتی شهروندی روسیه در آینده فراهم میکند.
مزایای مهاجرت تحصیلی به روسیه
１. فرآیند نسبتاً ساده: دریافت ویزای دانشجویی روسیه فرآیند پیچیدهای ندارد. با داشتن نامه پذیرش از یک دانشگاه معتبر روسی، مدارک تحصیلی ترجمهشده، و تمکن مالی مناسب، میتوانید ویزای دانشجویی دریافت کنید.
２. هزینههای مقرونبهصرفه: شهریه دانشگاههای روسیه در مقایسه با کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی بسیار پایینتر است. برای مثال، شهریه رشته پزشکی در دانشگاههای معتبر روسیه بین ۳,۰۰۰ تا ۸,۰۰۰ دلار در سال است، در حالی که همین رشته در آمریکا یا انگلیس میتواند بیش از ۵۰,۰۰۰ دلار در سال هزینه داشته باشد.
３. کیفیت آموزشی بالا: روسیه دارای دانشگاههای معتبر جهانی است. دانشگاههایی مانند لومونوسف مسکو، سچنوف، پیراگوف، و پاولوف سنپترزبورگ در رتبهبندیهای جهانی جایگاه خوبی دارند و مدارک آنها در بسیاری از کشورهای جهان از جمله ایران معتبر است.
４. یادگیری زبان روسی: تحصیل در روسیه فرصتی عالی برای یادگیری زبان روسی است که یکی از زبانهای مهم جهانی محسوب میشود. تسلط به زبان روسی میتواند فرصتهای شغلی شما را در روسیه و کشورهای همسایه افزایش دهد.
５. تجربه فرهنگی غنی: زندگی در روسیه تجربهای منحصر به فرد از فرهنگ، تاریخ و تمدن اسلاوی را برای شما فراهم میکند.
مراحل مهاجرت تحصیلی به روسیه
مرحله اول: انتخاب رشته و دانشگاه ابتدا باید رشته تحصیلی مورد نظر خود را انتخاب کنید. رشتههای پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی، مهندسی نفت و گاز، کامپیوتر، اقتصاد و زبان روسی از محبوبترین رشتهها برای دانشجویان ایرانی هستند. سپس دانشگاه مناسب را بر اساس رتبهبندی، شهریه، و موقعیت جغرافیایی انتخاب کنید.
مرحله دوم: دریافت نامه پذیرش مدارک تحصیلی خود را آماده کرده و به دانشگاه مورد نظر ارسال کنید. پس از بررسی مدارک، دانشگاه نامه پذیرش صادر میکند. این مرحله معمولاً چند هفته تا چند ماه زمان میبرد.
مرحله سوم: دریافت دعوتنامه و ویزا با داشتن نامه پذیرش، دانشگاه برای شما دعوتنامه رسمی صادر میکند. با این دعوتنامه میتوانید برای ویزای دانشجویی اقدام کنید. ویزای دانشجویی معمولاً یکساله است و قابل تمدید میباشد.
مرحله چهارم: سفر و ثبتنام پس از دریافت ویزا، میتوانید به روسیه سفر کرده و در دانشگاه ثبتنام کنید. در بدو ورود، باید ظرف ۷ روز کاری اقامت موقت خود را ثبت کنید.
مسیر دریافت اقامت دائم و شهروندی پس از تحصیل
یکی از بزرگترین مزایای مهاجرت تحصیلی به روسیه، مسیر روشن و مشخصی است که پس از فارغالتحصیلی برای دریافت اقامت دائم و شهروندی وجود دارد.
مرحله اول: ویزای تحصیلی
در زمان ورود به روسیه به شما ویزای تحصیلی داده می شود و این ویزا هر سال تمدید می شود
مرحله دوم: اقامت موقت کاری (RVPO)
طبق قانون جدید دانشجویان خارجی متوانند درخواست اقامت موقت روسیه را دهند. در این صورت به شما ویزای بلند مدتی داده می شود که تا پایان تحصیل معتبر است.
مرحله سوم: اقامت دائم (VNZH)
اگر شما اقامت موقت تحصیلی داشته باشید بعد از تحصیل میتوانید درخواست اقامت دائم دهید. در صورت گرفتن اقامت دائم شما می توانید تا پایان عمر در این کشور زندگی کنید. البته محدودیت هایی وجود دارد. شما نمیتوانید در طول یک سال بیش از 6 ماه خارج از روسیه باشید.
دارندگان اقامت دائم روسیه از حقوق مشابه شهروندان برخوردارند، از جمله:
- حق کار بدون نیاز به مجوز کار
- دسترسی رایگان به خدمات بهداشتی دولتی
- حق خرید ملک بدون محدودیت
دریافت شهروندی از طریق تحصیل
شما بعد از گرفتن اقامت دائم اگر یک سال در رشته تحصیلی خودتون کار کنید میتوانید شهروندی روسیه بگیرید. در صورت دریافت شهروندی از تمام حقوق شهروندان روسیه برخوردار خواهید بود.
شرایط دریافت شهروندی روسیه:
- حداقل پنج سال اقامت دائم در روسیه (برای فارغالتحصیلان دانشگاههای روسی یک سال کار در رشته تحصیلی)
- تسلط به زبان روسی (ارائه مدرک زبان روسی)
- آشنایی با تاریخ و قوانین روسیه (گذراندن آزمون)
- داشتن منبع درآمد قانونی
- عدم سابقه کیفری
پس از دریافت شهروندی روسیه، شما پاسپورت روسی دریافت میکنید و از تمام حقوق شهروندی برخوردار میشوید. پاسپورت روسی امکان سفر بدون ویزا یا ویزا در بدو ورود به بیش از ۱۱۰ کشور جهان را فراهم میکند.
نکات مهم برای موفقیت در مهاجرت تحصیلی به روسیه
１. انتخاب رشته مناسب: رشتهای را انتخاب کنید که هم به آن علاقه دارید و هم بازار کار خوبی در روسیه یا ایران دارد. رشتههای پزشکی، مهندسی نفت و گاز، و IT از بهترین گزینهها هستند.
２. یادگیری زبان روسی: قبل از سفر، سعی کنید مبانی زبان روسی را یاد بگیرید. این کار فرآیند تطبیق شما را سریعتر و آسانتر میکند.
３. آمادگی مالی: اگرچه هزینهها در روسیه پایین است، اما همچنان نیاز به تمکن مالی دارید. مطمئن شوید که بودجه کافی برای شهریه، خوابگاه، و هزینههای زندگی دارید.
４. استفاده از مشاوران معتبر: برای جلوگیری از مشکلات اداری و کلاهبرداری، از شرکتهای معتبر اعزام دانشجو کمک بگیرید.
５. صبر و پشتکار: مهاجرت فرآیندی زمانبر است. صبور باشید و با پشتکار مراحل را طی کنید.
مهاجرت به روسیه خوب است یا نه؟
مهاجرت به روسیه مسیری است که نیازمند شناخت دقیق قوانین و واقعیتهای این کشور است. برخلاف تصور برخی افراد، روسیه مانند کشورهای اروپایی نیست که از طریق پناهندگی بتوان به آن مهاجرت کرد. تولد فرزند در روسیه منجر به شهروندی نمیشود و خرید ملک نیز امتیاز مهاجرتی ایجاد نمیکند.
بهترین، سادهترین و مطمئنترین راه مهاجرت به روسیه، مهاجرت تحصیلی است. این روش نه تنها فرآیند نسبتاً سادهای دارد، بلکه پس از فارغالتحصیلی، مسیر روشنی برای دریافت اقامت دائم و شهروندی روسیه فراهم میکند. با انتخاب رشته مناسب، دانشگاه معتبر، و برنامهریزی دقیق، میتوانید آیندهای روشن در روسیه بسازید.
مهاجرت تحصیل از طریق موسسات مجاز
اگر تصمیم به تحصیل در روسیه را دارید حتما از طریق موسسات مجاز اعزام دانشجو اقدام کنید. لیست موسسات مجاز در وبسایت وزارت علوم قابل مشاهده است. اقدام از طریق مسیر های غیر رسمی یا از طریق دانشجو یا موسسات بدون مجوز مشکلات زیادی را برای شما ایجاد خواهد کرد. مشکلاتی مانند:
- مشکل حقوقی به خاطر عدم اشنایی با قوانین
- جریمه های مهاجرتی که گاهی منجر به دیپورت می شود
- پرداخت هزینه های چند برابر
- عدم امکان پیگیری حقوقی در صورت تخلف
- عدم پاسخگویی یا پاسخگویی ضعیت و مشاوره اشتباه
نویسنده مقاله: دکتر مهدی فراشیانی مدیر موسسه روس دانش